( 0. امتیاز از 0 )
مروری بر کتب قرون متقدم تاریخ اسلام درباره غیب مهدی موعود (عج)؛

مرور جریانات فکری و عقیدتی دوران قبل و بعد از غیبت نشان می‌دهد باور به غیبت امام معصوم در تاریخ شیعه راه درازآهنگی پیموده است، یکی از بهترین راه‌های شناخت این راه بلند و پر اوج و فرودِ عقیدتی، مرور کتاب‌های حدیثی و کلامی‌ است که در میان امامیه در این دوران نگاشته شده‌است.

تاریخ عقاید در همه ادیان یکی از مهمترین ابزارهای شناخت آن عقیده و بررسی اوج و فرودهای آن است. این بررسی نشان می‌دهد عقاید چگونه در دوره‌های تاریخی اشکال گوناگونی را از سر گذرانده‌اند و باور غالب امروزین عقیده‌ای بوده که توانسته است در کارزار تاریخ توسط مدافعانش تثبیت شود.

باور به ظهور منجی آخرالزمان در همه ادیان و قیام امام دوازدهم (عج) در باور شیعی به عنوان مصداق مهدی آل محمد(ص) یکی از نمونه‌های خوب برای شناخت تاریخ عقاید است. مرور جریانات فکری و عقیدتی در دوران قبل و بعد از غیبت نشان می‌دهد این باور در تاریخ شیعه راه درازآهنگی را پیموده است. یکی از بهترین راه‌های شناخت این راه بلند و پر اوج و فرودِ عقیدتی، مرور کتابهای حدیثی و کلامی‌ای است که در میان امامیه در این دوران نگاشته شده است.

گزارش زیر با این منظور برگرفته از نتایج تحقیقی کتاب جاسم‌حسین دانش‌آموخته دکتری تاریخ دانشگاه ادینبرا انگلستان با عنوان تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم(عج) با ترجمه سیدمحمدتقی آیت‌اللهی است که توسط انتشارات امیرکبیر (چاپ اول ۱۳۷۲) منتشر شده است.

محمد بن حسن عسکری (ع) امام دوازدهم «امامیه» یا «شیعیان دوازده امامی» در سال ۲۰۹ هجری/ ۸۶۹ میلادی چشم به جهان گشود. چهار سال پس از رحلت امام عسکری(ع)، امام دوازدهم بنا به احتیاط از تیررس چشمان کارگزاران خلفای عباسی پنهان شد. پناهگاهش فقط برای معدودی از پیروانش آشکار بود. تا سال  ۳۲۹ هجری قمری/ ۹۴۱ میلادی چهارنفر از دستیاران نزدیک پدرش به صورت متوالی رابط بین آن امام و پیروانش بودند. شیعیان این دوره را دوران غیبت صغرای امام دوازدهم می‌دانند.

در این دوره چهار نفر سفیر، مستقیما فعالیت های مذهبی - سیاسی مخفی تشیع را سرپرستی می کردند. آخرین سفیر در بستر مرگ خود در سال ۳۲۹ هجری قمری اعلام کرد که امام دوازدهم تصمیم گرفته‌اند هیچکس را پس از وی بعنوان سفیر منصوب نکنند و به دوران غیبت کبری وارد شده‌اند. امامیه این اعلام را آغاز غیبت دوم امام دوازدهم می‌دانند که تا حال حاضر نیز ادامه دارد.

از این رو مجموعه امامان در عدد دوازده متوقف شد. به همین جهت امامیه معتقدند که امام دوازدهم قائم است، (قیام کننده) و قیام او را پیامبر (ص) وعده کرده است. از پیامبر اکرم (ص) روایت شده است که یکی از اعقاب دختر والاگهرشان فاطمه (ع)، با شمشیر قیام خواهد کرد و دنیا را از عدل و داد و مساوات لبریز خواهد ساخت.

از نیمه اول قرن چهارم / دهم، بسیاری از علماء غیبت آن حضرت را مطلقاً از دیدگاه اعتقادی بررسی کرده اند، در حالی که به نظر می‌رس