صدای شیعه

براي رفتن به روستايي که يک‌روزه جهاني شد، خود را به قم رسانده و از طريق جاده منتهي به جمکران به سمت کهک حرکت کرديم. شهر کوچک کهک در جنوب قم، همان جايي است که ملاصدرا در آن سکني گزيد و هم‌اکنون منزل و آرامگاه او از نقاط ديدني و گردشگري کهک محسوب مي‌شود. هنگامي که از شهر کهک به سوي فردو حرکت مي‌کنيم، در کنار جاده تابلوهايي را که عکس شهداي فردو در آن نصب شده در فاصله‌هايي منظم مشاهده مي‌کنيم. اين روستاي زيبا داراي شيب طبيعي زيادي است و در محدوده استان کويري قم يک پديده طبيعي نادر محسوب مي‌شود. فردويي‌ها به 104 شهيد خود افتخار مي‌کنند و اين را مي‌شود از ديوارنوشته‌هايي که در اين روستا قرار دارد به راحتي فهميد. آنها از زماني که شنيده شد نام تاسيسات هسته‌اي جديد ايران، «فردو» است، از اين نامگذاري استقبال کردند. عبدالحسين رنجبر، عضو شوراي اسلامي فردو در اين‌باره مي‌گويد: «ما 104 شهيد تقديم انقلاب کرديم و اگر لازم باشد باز هم حاضريم جانمان را فداي اسلام و ايران کنيم. فردويي‌ها هر چيزي را که به نفع ايران و مملکتمان باشد، مي‌پذيرند». با اهالي فردو که صحبت مي‌کنيم، متوجه مي‌شويم آنها هنوز نمي‌دانند تاسيسات جديد هسته‌اي در روستاي آنها واقع نشده است؛ آنها فکر مي‌کنند که مرکز هسته‌اي فردو در ارتفاعات کوه‌هاي «کلاه‌‌سفيد» واقع شده است.
حسن بخشي، دهيار فردو نيز درباره تاسيسات هسته‌اي فردو مي‌گويد: «پس از اعلام نام فردو به عنوان تاسيسات جديد هسته‌اي در قالب يک گروه به وسيله موتوسيکلت به ارتفاعات پيمال و کلاه‌سفيد فردو رفتيم چرا که شايعه شد در نزديکي قله کوهي که به‌عنوان مرکز رصدخانه از آن استفاده مي‌شود، تاسيسات هسته‌اي وجود دارد. گروه ما هرچه بيشتر جست‌وجو مي‌کرد، کمتر مي‌يافت و در آن رصدخانه واقعا وسايل نجومي بود و براي حفاظت از آن وسايل، سربازي حضور داشت. حتي دکل مخابراتي و منابع آب نيز براي استفاده در اين رصدخانه بود و هيچ خبري از تاسيسات هسته‌اي نبود. عکس‌هايي که در اينترنت و شبکه‌هاي خارجي منتشر شده نيز از همين رصدخانه بوده و واقعي نيستند». براي رفتن به ارتفاعات کلاه‌سفيد و بازديد از رصدخانه فردو مجبور مي‌شويم از موتوسيکلت استفاده کنيم چرا که راه کوهستاني و صعب‌العبوري را در پيش داريم. مجتبي عسگريان از اهالي فردو که راه رصدخانه را مي‌داند به ما کمک مي‌کند و اين راه کوهستاني 30 کيلومتري را پشت سر مي‌گذاريم. در چند کيلومتري رصدخانه تابلويي قرار دارد که در آن نوشته شده «رصدخانه ملي ايران، منطقه بسته، ورود افراد متفرقه ممنوع». به اعتبار عسگريان که از افراد بومي است وارد منطقه مي‌شويم اما در کمال ناباوري متوجه مي‌شويم هيچ‌کس در آن قرار ندارد و به راحتي به محدوده رصدخانه مي‌رسيم. يک برجک رصدخانه، يک منبع آب، يک ساختمان معمولي که در آن وسايل نجومي قرار دارد و يک دکل مخابراتي همه آن چيزي است که مشاهده مي‌کنيم و هيچ اثري از هيچ موجود زنده‌اي در آن نزديکي نيست. عسگريان مي‌گويد شبکه‌هاي غربي اينجا را نشان دادند و گفتند تاسيسات هسته‌اي جديد ايران در اينجاست. در بين راه معادن غيرفعال سنگ‌هاي باريت را نيز مشاهده کرديم. ارتفاعات کلاه‌سفيد داراي آب و هوايي بسيار سرد بود و مجبور شديم با وجود تابش آفتاب از لباس گرم استفاده کنيم.

«فردو» در فردو نيست
تاسيسات جديد هسته‌اي فردو، در فردو وجود ندارد، اما چرا اين مرکز جديد انرژي هسته‌اي به نام اين روستا نام‌گذاري شده است؟ دهيار فردو به اين سوال پاسخ مي‌دهد: «مردم فردو از زمان قيام امام خميني (ره) در سال 1342، از ايشان حمايت کردند و پس از دستگيري رهبر کبير انقلاب از فردو با پاي پياده به سوي قم حرکت کرده و قيام کردند. پس از پيروزي انقلاب نيز مردم بي‌ادعاي فردو از انقلاب، امام (ره) و اسلام حمايت کردند و در غائله کردستان 50 رزمنده به فرماندهي شهيد جعفر حيدريان از فردو به اين منطقه اعزام شدند. در جنگ تحميلي نيز بسياري از جوانان فردو به جبهه اعزام شدند. حتي فردويي‌هايي که مهاجرت کرده و به شهرها رفته بودند نيز به روستا آمده و از اينجا به جنگ اعزام شدند و در نهايت فردو 104 شهيد و 250 جانباز تقديم انقلاب کرد. اينکه در برخي از خبرگزاري‌ها عنوان شده بود فردو 151 شهيد دارد اشتباه است. اين روستا 104 شهيد دارد و 4 جانباز شيميايي نيز به خيل شهدا پيوستند، اما هنوز در آمار بنياد شهيد وارد نشده‌اند. فردويي‌ها در طول اين 30 سال نشان داده‌اند که نه‌تنها در زمان انقلاب يا جنگ تحميلي بلکه در همه دوران‌ها پشتيبان انقلاب و رهبر هستند و اگر تاسيسات هسته‌اي در فردو بود نيز ناراحت نمي‌شدند. به علت اين رشادت‌هاست که نام تاسيسات جديد هسته‌اي را فردو گذاشته‌اند».

فردو مثل شمال
فردو يک روستاي گردشگري است که حالا همه جهان آن را مي‌شناسد؛ روستايي که قبل از جهاني شدن هم مورد توجه شهرنشينان قمي قرار گرفته بود و اين را مي‌توان از ويلاهايي که در آن احداث شده فهميد. مجتمع‌هاي تفريحي کشتي آبي، دشت بهشت و کوه سنگي نيز از سال‌ها قبل به گردشگراني که به فردو مي‌آيند خدمات ارائه مي‌کنند. پيش‌بيني اينکه فردو بيش از پيش پذيراي ميهمانان غيربومي بيشتري باشد زياد سخت نيست. حسن بخشي در اين باره مي‌گويد: «در روزهاي آخر هفته فردو بسيار شلوغ شده و ترافيک سنگيني ايجاد مي‌شود. همچنين ماهانه حدود يکهزار کوهنورد به ارتفاعات «برف‌انبار» فردو مي‌روند. پيش‌بيني مي‌کنيم به علت آب و هواي بسيار مطبوعي که روستا دارد و حالا بسياري از هم‌ميهنان ما نيز به وجود يک منطقه خوش آب و هوا در مجاورت کوير پي برده‌اند، رشد گردشگري فردو افزايش يابد و حتي از شهرهاي شمال کشور نيز بيشتر ميهمان وارد شود. ويلاهايي که در اينجا ساخته خواهد شد، افزايش مي‌يابد و همين امر موجب خواهد شد نياز به فضاي تفريحي و خدماتي نيز افزايش پيدا کند». دهيار فردو مي‌افزايد: «ما هم‌اکنون هم نيازهاي فراواني داريم. کوهنوردان از ابتدايي‌ترين امکانات گردشگري مثل يک کمپ ابتدايي محروم هستند. ما هنوز آب سالم آشاميدني نداريم و زمينه حمايت و ارائه تسهيلات به سرمايه‌گذاراني که قصد دارند در فردو سرمايه‌گذاري کنند، فراهم نشده است. خيلي‌ها دوست دارند که در فردو سرمايه‌گذاري کنند اما عدم حمايت از آنها موجب شده کارهاي عمراني و خدماتي به کندي پيش برود». بخشي مشکلات فردو را اينچنين توضيح مي‌دهد: «خوشبختانه سياست دولتمردان ما تثبيت جمعيت روستايي و عدم مهاجرت است، اما جوانان فردويي به علت اينکه اشتغال وجود ندارد در حال مهاجرت هستند. ما مي‌توانيم با استفاده از اين فرصت به دست آمده براي جوانان اشتغال ايجاد کنيم و مانع مهاجرت آنها شويم».

سايت هسته‌اي جديد کجاست؟
طبق اعلام منابع خبري، سايت جديد هسته‌اي ايران بين تهران و قم در يکصد کيلومتري پايتخت واقع شده است. اين بدان معناست که سايت هسته‌اي جديد ايران بايد در فاصله 30کيلومتري شمال قم قرار داشته باشد. اين در حالي است که فردو در 47 کيلومتري جنوب قم و در فاصله 177 کيلومتري تهران واقع شده است. براي کسب اطلاع از سايت جديد هسته‌اي ايران که به نام «فردو» نامگذاري شده به پادگان نيروي زميني ارتش، پادگان سپاه پاسداران به نام مصطفي خميني و پادگان نيروي هوايي ارتش در کوشک نصرت قم رفتيم اما خبري از تاسيسات هسته‌اي نبود. در ادامه جست‌وجو به منطقه‌اي در شرق درياچه «حوض سلطان» که به علت شوره‌زار بودن سفيد است، رسيديم. در آنجا يک پادگان قديمي در کنار کوه قرار دارد، اما دژبان‌هاي حاضر در فاصله 4 کيلومتري آن اجازه ورود به پادگان را نمي‌دهند.
به گفته يکي از مسؤولان، تاسيسات جديد هسته‌اي در عمق کوهي احداث شده که هيچ‌ عمليات‌ نظامي توانايي تهديد آن را ندارد. جزئيات موقعيت دقيق جغرافيايي اين سايت هسته‌اي را به علت حفاظت از اطلاعات امنيتي منتشر نمي‌کنيم، اما نامگذاري اين مرکز غني‌سازي به نام «فردو» موجب سردرگمي بسياري از منابع خبري خارجي شد. برخي از منابع خبري اين سايت هسته‌اي را در فاصله 177 کيلومتري تهران و در روستاي فردو مي‌دانستند و درباره آن تحليل‌هاي بسياري نوشتند. برخي ديگر اين سايت جديد هسته‌اي را در فاصله 30کيلومتري تهران دانسته و برخي ديگر آن را در 30 کيلومتري قم. از زماني که ايران از وجود دومين تاسيسات هسته‌اي خود خبر داده، بسياري از منابع خبري آن را با نام «سايت هسته‌اي قم» عنوان مي‌کردند، اما در ششم مهرماه روابط عمومي و اطلاع‌رساني سازمان انرژي اتمي ايران، در اطلاعيه‌اي اعلام کرد نام تاسيسات هسته‌اي اعلام شده اخير اين سازمان، فردو (fordo) است که به اشتباه در رسانه‌ها، سايت قم اعلام شده است. اين اطلاعيه موجبات سردرگمي بسياري از رسانه‌ها را فراهم کرد. به عنوان مثال «لس‌آنجلس‌ تايمز» درباره مکان سايت جديد هسته‌اي نوشت: «‌ اين تأسيسات جديد در 19 مايلي شمال شهر قم قرار دارد»، اما رويترز اعتقاد دارد سايت هسته‌اي فردو در جايي ديگر است:«اين تأسيسات در تونل‌هاي عميق داخل يک کوه واقع در يکي از پايگاه‌هاي سابق موشکي سپاه پاسداران قرار دارد. بر اساس تصاوير ماهواره‌اي که در اينترنت منتشر شده، اين تأسيسات حدود 160 کيلومتري جنوب تهران در منطقه فردو در جنوب شهر قم واقع شده است!» و جالب اينکه روزنامه گاردين اعتقاد ديگري دارد:« اين سايت در شمال شرق شهر مذهبي قم قرار دارد و پيش از آن محل استقرار موشک‌هاي ضدهوايي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي بود‏.‏ تصاوير ماهواره‌اي غرب نشان مي‌دهد ايران در سال ‏2006‏ ساخت دومين مرکز غني‌سازي اورانيوم خود را آغاز کرد!‏» به هر حال بايد به منابع خبري بابت گيج شدنشان حق داد چرا که ايران با ابتکاري تاريخي با نامگذاري به شيوه‌اي نوين موجب شد محل تاسيسات جديد هسته‌اي به صورت معما درآيد. احتمالا در تاريخ سوم آبان ماه که بازرسان انرژي اتمي از سايت جديد بازديد مي‌کنند، اين معما حل شود.

فردو، مقاوم در برابر بمباران
سايت جديد هسته‌اي ايران يک ويژگي خاص دارد و آن اينکه در عمق زمين و در کنار کوهي قرار گرفته که آن را در برابر هرگونه تهديدي بيمه کرده است، به گونه‌اي که رئيس سازمان انرژي اتمي اين مساله را به صراحت اعلام کرد. علي‌اکبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي در اين‌باره مي‌گويد: «ما هميشه با تهديدهاي دائم روبه‌رو هستيم و روزي نمي‌گذرد که با تهديد روبه‌رو نباشيم و اقدامات انجام شده در اين‌باره (احداث سايت جديد) احتياط‌آميز است يعني سازمان انرژي اتمي بايد درباره اين تهديدها جدي عمل کند، هر چند ما تهديد را به اين مفهوم که رخ خواهد داد، در نظر نمي‌گيريم اما بايد براي بدترين شرايط آماده باشيم. ما هم‌اکنون 2 نوع پدافند اکتيو (پدافند هوايي) داريم و ديگري پدافند غير‌عامل است که پدافند غير‌عامل انعکاس ظهورش در ايجاد تاسيسات اضافي و زير‌زميني به منظور حفاظت از منابع انساني و تجهيزات حساس خواهد بود که اين موضوع را در مجموعه تاسيسات فردو پيش‌بيني کرده‌ايم. با توجه به حساسيت‌هاي غني‌سازي، تصميم گرفته شد محلي را که در مقابل هرگونه حمله‌اي مقاوم باشد، تامين کنيم تا تجهيزات حساس به آنجا منتقل شود. براي حفاظت از نيروهاي انساني و همچنين تامين سلامت آنان پيش‌بيني‌هاي لازم صورت گرفته است، به همين علت محلي براي اين منظور پيش‌بيني شد و تاسيسات جديد به اين منظور است که دشمن بداند‌ جمهوري اسلامي ايران با اراده و اصراري که دارد اجازه نخواهد داد براي لحظه‌اي فعاليت‌هاي هسته‌اي‌اش متوقف شود».
به گفته برخي تحليلگران بين‌المللي، تاسيسات مقاوم و جمع و جور فردو، تاسيسات عظيم نطنز را از حمله مصون مي‌کند يعني غربي‌ها مي‌دانند اگر تهديدي متوجه نطنز شود، در ايران يک «فردو»ي غير قابل دسترس وجود دارد که مي‌تواند هر نوع حمله‌اي را به ضد خودش تبديل کند و اين «نقض غرض»، نظنز را هم امن امن مي‌کند.

جهاني شدن
فردو ديگر فقط روستايي زيبا با مناظر منحصر به فرد نيست بلکه هم‌اکنون به يکي از خبرسازترين کلمات در جهان تبديل شده است. سايت جديد هسته‌اي قصد دارد قدردان خون شهداي روستايي باشد که رشادت رزمنده‌هاي آن در جنگ تحميلي شهره بود. حالا فردويي که در ميان روستاهاي کشور بيشترين شهيد را به انقلاب اهدا کرده، جهاني شده است. فردويي‌ها اميدوار هستند حداقل نامي که براي تاسيسات هسته‌اي جديد گذاشته شده بتواند توجه مسؤولان به اين را روستا جلب کند، کاري که با نامگذاري اين مرکز هسته‌اي آغاز شده است.

منبع: وطن امروز